DEHB'de Tanı Süreci, Ayırıcı Tanı ve Eş Tanı

DEHB Tanısı Nasıl Konur?

DEHB tanısı tek bir testle ya da kısa bir görüşmeyle konulmaz. Çünkü DEHB, kişinin hayatının birçok alanını etkileyen bir durumdur. Bu nedenle uzmanlar tanı koyarken birden fazla bilgiyi birlikte değerlendirir.

Tanı sürecinde genellikle:

• Kişiyle yapılan ayrıntılı görüşmeler,
• Çocukluk döneminden itibaren gelişim öyküsü,
• Dikkat ve davranışlarla ilgili doldurulan ölçekler,
• Aileden, öğretmenden ya da yakın çevreden alınan gözlemler

birlikte ele alınır. Amaç, dikkat ve davranış sorunlarının ne zamandır var olduğunu ve günlük yaşamı ne kadar etkilediğini anlamaktır.

Ayırıcı Tanı Neden Önemlidir?

DEHB belirtileri bazı başka ruhsal sorunlara benzeyebilir. Örneğin:

• Travma sonrası stres bozukluğu,
• Depresyon,
• Anksiyete (kaygı) bozuklukları

olan kişilerde de dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve huzursuzluk görülebilir.

Bu yüzden uzmanlar, belirtilerin ne zaman başladığına ve sürekli olup olmadığına özellikle dikkat eder. DEHB'de belirtiler genellikle çocukluk döneminde başlar ve uzun yıllar devam eder. Oysa depresyon ya da travma gibi durumlarda belirtiler çoğu zaman belli bir olaydan sonra ortaya çıkar ve dönemsel olabilir.

Eş Tanılar Ne Demektir?

DEHB olan bireylerde, DEHB'ye ek olarak başka sorunlar da görülebilir. Buna eş tanı denir. Eş tanılar, DEHB'nin günlük hayattaki etkisini artırabilir ve süreci daha zor hale getirebilir.

DEHB ile birlikte en sık görülen durumlar şunlardır:

• Öğrenme güçlükleri (okuma, yazma veya matematikte zorlanma),
• Karşıt olma ve kurallara uymada zorlanma,
• Anksiyete (kaygı) bozuklukları.

Bu nedenle DEHB tanısı konulan bireylerde, sadece dikkat sorunlarına değil, eşlik eden bu durumlara da mutlaka bakılması gerekir.

DEHB'de Tedavi Yaklaşımları

DEHB tedavisinde amaç bireyin potansiyelini ortaya çıkarmaktır. Tedavi, bireye özel planlanmalıdır.

İlaç tedavisi, dopamin ve noradrenalin sistemlerini düzenleyerek dikkat süresini artırır. Psikoterapi, özellikle bilişsel davranışçı terapi, bireyin yaşam becerilerini geliştirmesine yardımcı olur.

Tedavi edilmeyen DEHB, akademik ve mesleki sorunlara, düşük benlik saygısına ve ilişkisel güçlüklere yol açabilir. Ancak uygun destekle DEHB'li bireyler yaratıcı, üretken ve başarılı olabilir.